کرمان
هفده ژوئن، به نظر، تاریخ دقیق وقوع یکی از هولناک‌ترین کشتارهای تاریخ ایران پیشا/مدرن است: ژنوسید کرمان. این واقعه چند سال مانده به آغاز قرن نوزدهم رخ داد و به شکلی خونین، سلطنت قاجار را تثبیت کرد. در عصر حاضر، ژنوسیدها غالباً در لفافه‌ی تاریخ‌سازی پنهان می‌شوند؛ آنچه در کرمان رخ داد، به‌ندرت با چنین نقابی روایت شده و در تواریخ رسمی عصر خود با افتخار و فرط آشکارگویی روایت گردید. البته شیوه تاریخ نگاری سنتی را در این نوع بیان را میتوان موثر دانست ولی اغراق رایج در این ژانر نمی‌تواند انواع مدارک و شواهد تاریخی مستدل دیگر را بی‌قدر کند. 
یکی از سندهای بصری و روایی این خشونت، مینیاتوری است از نسخه‌ای خطی از شهنشاه‌نامه، سروده‌ی فتحعلی‌خان صبا، در کتابخانه‌ی بریتانیا. این تصویر، تنها پانزده سال پس از کشتار ترسیم شده است. زنان سفیدپوش کرمان در حال برده‌ شدن‌اند. روایت اما نه با شرم، که در قالب حماسه‌ی سلطنتی، به قصد دریافت صله، از این ژنوسید تمجید می‌کند:
سراسر دلیران پرخاش‌جر
سپرهای دیلم کشیده به سر
یکی ابر بر شد ز دریای مرگ
ببارید بر باغ هستی تگرگ
بدان شهر شد رستخیزی چنان
که مویید بر مردمش آسمان
همه دشت پر ناله‌ی دردناک
ز دل‌های ریش و جگرهای چاک
در آغوش مادر بسی شیرخوار
بریدندشان سر به شمشیر زار
— شهنشاه‌نامه، فتحعلی‌خان صبا (کاشانی)
ژنوسید کرمان، صرفاً به قتل عام مردان بالغ و بردگی زنان و دختران شهر محدود نبود. این فاجعه، نقطه‌ی عطفی در تاریخ شهر بود؛ ساختارهای بومی نابود و مرجعیت مذهبی و سیاسی از شهرهای دیگر وارد شدند. به واسطه‌ی این طبقه‌ی جدید، کرمان برای نخستین‌بار به اقتصاد جهانی متصل شد. سرمایه‌داری شال و سپس فرش، ابتدا رونق گرفت، اما به‌زودی زوال یافت. این چرخه‌ی معیوب، روستا را به شهر وابسته کرد، موجی از مهاجرت نیروی کار به راه انداخت، و فقر و بیکاری گسترده را برای اکثریت مردم به همراه آورد.
قیام‌های پی‌درپی شالبافان و قالیبافان، برخاسته از همین فشارهای معیشتی، به‌جای شنیده‌شدن، با تحریک اختلافات مذهبی منحرف و سرکوب شدند. در این خلأ قدرت و فروپاشی اقتصادی بود که چهره‌هایی چون شیخ شمشیری، با قرائتی بنیادگرایانه، در بستر ناامیدی اجتماعی رشد کردند.
صد سال بعد از این ژنوسید، در آغاز قرن بیستم، کرمان شهری بود ویران، (بقیه در کامنت)